Pioneer XDJ-RX2

De beat gelijk krijgen

Je kunt al tracks laden en het tempo bijdraaien. Wat nog niet lukt is de beat écht laten samenvallen. Dat is geen kwestie van talent of gehoor, het is één ding dat je nog niet weet plus een half uur oefenen.

Zet er een koptelefoon bij op, want de oefeningen op deze pagina maken geluid. Dat is het hele punt.

1 Voordat je begint

Drie dingen checken

  1. Staat er een BPM op het scherm? Laad een track en kijk naar het display. Zie je een getal als 124.0 en een golfvorm met verticale streepjes erin, dan is je muziek voorbereid in rekordbox. Alles op deze pagina werkt dan, inclusief de sync-knop.
    Zie je geen BPM en geen streepjes? Dan speelt de speler je track gewoon af, maar weet hij niets van de maat. Handmatig beatmatchen kan nog steeds, sync en quantize niet.
  2. Koptelefoon in de voorkant. De PHONES-aansluiting zit links aan de voorzijde van het apparaat. Draai LEVEL (bij de HEADPHONES-knoppen) eerst laag en bouw op.
  3. Crossfader-curve op THRU. Het kleine schuifje bij CROSS FADER CURVE op de stand die eruitziet als een rechte lijn. Dan doet de crossfader niets meer en gebruik je alleen de twee verticale kanaalfaders. Dat mixt veel rustiger en je kunt de crossfader niet meer per ongeluk verkeerd hebben staan.

Waarom dat laatste

Negen van de tien keer dat iemand "er komt geen geluid" roept, staat de crossfader helemaal naar één kant. Zet hem uit de vergelijking en je hoeft er nooit meer aan te denken.

2 Het inzicht

Tempo en beat zijn twee losse dingen

Dit is waar bijna iedereen vastloopt. Er zijn twee manieren waarop twee tracks niet samen kunnen lopen, en ze voelen totaal anders aan:

Fout 1: het tempo klopt niet

De ene track is iets sneller dan de andere. In het begin hoor je dat nauwelijks, maar na acht tellen lopen ze zichtbaar uit elkaar en na dertig tellen is het een puinhoop. Dit los je op met de TEMPO-schuif.

Fout 2: het tempo klopt wel, maar de beat valt verkeerd

Beide tracks lopen precies even snel, maar de kick van de één komt net iets eerder dan die van de ander. Het klinkt als een paard: "d-doem, d-doem". Dit blijft eeuwig hetzelfde klinken, het wordt niet erger en niet beter. Dit los je op met de jogwheel, niet met tempo.

Wat jij waarschijnlijk doet: je hoort dat het niet klopt en je grijpt naar de tempo-schuif. Maar als je tempo al goed is, maak je het daarmee juist kapot. Eerst tempo, dan pas de beat verschuiven.

Hoor het verschil

Hieronder lopen twee decks. Blauw is de track die al draait, oranje de nieuwe. Verpest eerst het tempo, daarna alleen de beat, en luister hoe verschillend die twee fouten klinken.

Luisterlab: de twee fouten

Speel af en schuif. Kijk naar de streepjes en luister tegelijk.

Tik op afspelen. Je telefoon geeft pas geluid na een tik.
Deck 1 (draait al) Deck 2 (nieuwe track)
Afwijking nu
0 ms
Loopt weg met
0 ms / 4 tellen
Druk op afspelen om te horen wat er gebeurt.

Wat je net hoorde

Zet het tempo op 126 en de verschuiving op 0. De beats beginnen samen en lopen weg. Dat is een tempo-fout.

Zet het tempo terug op 124 en de verschuiving op 90 ms. Nu blijft de afstand precies even groot, eindeloos. Dat is een beat-fout. Geen tempo-schuif ter wereld lost dat op.

3 Je oren aansluiten

Je moet de nieuwe track apart kunnen horen

Beatmatchen doe je terwijl de zaal de oude track hoort en jij in je koptelefoon de nieuwe. Zonder die scheiding is het onmogelijk. Op de XDJ-RX2 gaat dat zo:

  1. Druk op de CUE-knop van het kanaal met de nieuwe track. Dat zijn de drie grijze knopjes in het midden van de mixer, boven de faders: CUE bij de 1, MASTER in het midden, CUE bij de 2. Hij licht op.
  2. De kanaalfader blijft dicht. Dat hoort zo. De cue-uitgang zit vóór de fader, dus je hoort de track wel in je koptelefoon terwijl er niets naar de speakers gaat.
  3. Draai de knop HEADPHONES MIXING (de knop die aan de ene kant CUE zegt en aan de andere kant MASTER) precies in het midden.

Dit is de belangrijkste knop van de avond

Met MIXING in het midden hoor je allebei de tracks door elkaar in je koptelefoon. Dat is precies wat je nodig hebt: je hoort meteen of de kicks samenvallen of dat er twee losse kicks zijn. Helemaal naar CUE gedraaid hoor je alleen de nieuwe track en hoor je dus niets van het verschil.

Zet daarna LEVEL zo hard dat je de kick duidelijk hoort, maar niet zo hard dat je je oren sloopt. Je gaat hier de hele avond mee luisteren.

4 Stap één in de praktijk

Tempo gelijk zetten

  1. Kies je bereik. Boven de tempo-schuif zit een knopje dat wisselt tussen ±6, ±10, ±16 en WIDE. Begin op ±6. Dan is de hele lengte van de schuif maar zes procent, en kun je heel fijn afstellen. Op WIDE schiet je bij de kleinste beweging voorbij je doel.
  2. Zet MASTER TEMPO aan. Het knopje onder de tempo-schuif. Dan blijft de toonhoogte hetzelfde als je sneller of langzamer draait. Zonder deze knop gaat een zangstem klinken als een cartoonfiguur zodra je meer dan een paar procent bijstelt.
  3. Schuif tot de getallen gelijk zijn. Op het display staat per deck de BPM. Draait deck 1 op 124.0 en staat deck 2 op 127.5, dan schuif je deck 2 omlaag tot er 124.0 staat.

Let op welk getal je leest

Het scherm toont de aangepaste BPM, dus inclusief wat de tempo-schuif ermee doet. Dat is het getal dat telt. De originele BPM van de track is niet interessant zodra je aan de schuif zit.

Kies tracks die bij elkaar passen

Meer dan ongeveer zes procent verschil overbruggen klinkt geforceerd: de langzamere track wordt slap, de snellere gehaast. Sorteer je muziek een keer op BPM en mix binnen groepjes. Dat scheelt meer dan welke techniek ook.

5 Stap twee in de praktijk

De beat op zijn plek duwen

Tempo gelijk, maar de kicks vallen naast elkaar. Nu ga je de nieuwe track heel even sneller of langzamer laten lopen, net lang genoeg om hem op zijn plek te schuiven. Dat heet nudgen en dat doe je met de jogwheel.

Eerst: de jogwheel-modus

Naast elke jogwheel zit deze knop: JOG MODE VINYL

VINYL staat aanDe bovenkant aanraken laat de track stoppen, alsof je een plaat vasthoudt. Om te nudgen mag je alleen de geribbelde zijkant aanraken.
VINYL staat uitDe hele wheel duwt de track alleen maar iets sneller of langzamer. Aanraken stopt niets.

Zet VINYL uit zolang je dit aan het leren bent. Dan kun je de wheel niet per ongeluk stilzetten midden in een set, en dat scheelt een hoop schrikmomenten.

Dan: de beweging

De valkuil

Als hij na je correctie meteen weer wegloopt, is je tempo nog niet goed. Blijf dan niet nudgen, want je bent dweilen met de kraan open. Ga terug naar de tempo-schuif, een streepje bij, en probeer opnieuw.

Oefen het hier

In de oefening hieronder krijg je een deck 2 dat expres verkeerd staat: zowel het tempo als de beat. Precies zoals in het echt. Gebruik de twee grote knoppen als jogwheel en de schuif als tempo. Doel: twaalf seconden aaneengesloten in de pocket blijven. Dat lukt alleen als je tempo klopt, want anders glipt hij er telkens uit.

Oefening: rechttrekken

Houd een nudge-knop ingedrukt zolang je wil bijsturen. Loslaten is klaar.

Tik op start. De oefening kiest elke keer een andere fout.
Deck 1 Deck 2 (die van jou)
Afwijking
ms
In de pocket
0.0 / 12 s
Druk op start.
fijnregelen

Wat je hier traint

Niet je vingers, maar je oren. Na een paar rondjes hoor je binnen twee tellen of iets een tempo-fout of een beat-fout is. Dat is het hele vak. De rest is knopjes.

6 Waar je begint

Starten op de juiste tel

Nudgen wordt veel makkelijker als je goed begint. En "goed" betekent: op de eerste tel van een nieuw blok.

Een cue-punt zetten

  1. Zet de nieuwe track op pauze en draai met de jogwheel tot je precies op de eerste kick staat waar de beat begint.
  2. Druk op CUE. Daar ligt nu je startpunt.
  3. CUE ingedrukt houden speelt vanaf dat punt, loslaten springt terug. Handig om te controleren of je goed staat.
  4. Op het moment dat je wil starten druk je op PLAY (of je laat CUE los).

Tellen in blokken

Dansmuziek is opgebouwd uit blokken van vier tellen, en die zitten weer in groepjes van acht, zestien of tweeëndertig. Een nieuw stuk begint bijna altijd op zo'n grens. Als je daar instapt, klinkt je overgang muzikaal logisch, ook als je techniek nog niet perfect is.

Tel mee met de lopende track: 1-2-3-4, 2-2-3-4, 3-2-3-4, 4-2-3-4 en zo door tot acht. Bij de volgende "1" laat je de nieuwe track los.

Oefening: het gevoel voor de 1

Luister mee en tik op de knop precies op de eerste tel van een nieuw blok van acht maten.

1
2
3
4
maat 1 van 8
Speel af en tik mee.

Als het toch niet strak start

Geen ramp. Start ongeveer goed en trek het meteen recht met de jogwheel. Vrijwel niemand start exact op de milliseconde. Het verschil tussen een beginner en iemand die het kan is niet de start, het is hoe snel de correctie komt.

7 De beloning

De overgang zelf

De beats lopen gelijk in je koptelefoon. Nu pas ga je mengen. Deze volgorde werkt bijna altijd:

  1. Draai de LOW van het nieuwe kanaal bijna dicht. Dat is de onderste van de drie EQ-knoppen op dat kanaal.
  2. Schuif de kanaalfader van het nieuwe kanaal open. De nieuwe track komt binnen over de oude heen. Omdat de bas eruit is, botst er niets.
  3. Wacht op een 1. Bij voorkeur het begin van een blok van acht.
  4. Wissel de bas. Op die 1 draai je de LOW van de oude track omlaag en die van de nieuwe omhoog. In één beweging. Dit is het moment waarop het echt "omklapt".
  5. Schuif de oude fader dicht. Rustig, over een paar tellen.

Waarom die bas apart

Twee kicks en twee baslijnen tegelijk klinken niet dubbel zo vet, ze klinken modderig en ze duwen je uitsturing het rood in. Eén bas tegelijk. Dat ene trucje maakt het verschil tussen "iemand prutst met de knoppen" en "er gebeurt iets".

Kijk naar de meters

De ledbalkjes in het midden horen tijdens de mix rond de nul te dansen, niet constant in het rood. Rood is geen "lekker hard", rood is vervorming. Corrigeer met TRIM van het kanaal, niet met de mastervolume.

Hoe lang een overgang duurt: acht tot tweeëndertig tellen is normaal. Op een feestje geldt: liever kort en netjes dan lang en zwabberend. Zodra de nieuwe track de zaal heeft, ben je klaar.

8 Eerlijk gezegd

En die SYNC-knop dan?

Die zit er gewoon op, naast elke jogwheel: SYNC. Eén druk en de speler trekt tempo en beat van dat deck gelijk met het andere. Dat scheelt precies het werk dat je net geleerd hebt.

Het eerlijke antwoord: op een feest is sync gebruiken prima. Niemand in de zaal hoort het verschil en jij houdt je handen vrij voor de dingen die wél opvallen, zoals je muziekkeuze en de EQ-wissel.

Maar sync gaat mis, en dan moet je het zelf kunnen

  • Sync werkt alleen als de track in rekordbox geanalyseerd is. Geen beatgrid, geen sync.
  • De analyse zit er soms naast: hij pakt de helft of het dubbele van het echte tempo, of hij zet het raster op de verkeerde tel. Dan trekt sync je track juist scheef.
  • Bij liveopnames, oudere muziek en alles wat niet strak op een computer is gemaakt, verschuift het tempo binnen de track. Sync loopt daar achteraan.

QUANTIZE (het knopje links van het scherm) is een aanrader die minder omstreden is: die zorgt dat cue-punten en loops netjes op de beat springen in plaats van waar je toevallig drukte. Zet die gerust aan.

9 Het plan

Drie kwartier, dan kun je het

Niet meteen mixen. Bouw het op, anders oefen je drie dingen tegelijk en leer je geen ervan.

Ronde 1
15 minuten
Twee tracks met bijna hetzelfde tempo. Alleen tempo gelijk zetten en dan twee minuten laten meelopen in je koptelefoon. Niets mixen, niets openschuiven. Alleen luisteren of ze uit elkaar lopen. Dit traint het horen van drift.
Ronde 2
15 minuten
Zelfde tracks, maar start nu expres een halve tel te vroeg. Trek het recht met de jogwheel. Doe dat tien keer achter elkaar. Nu train je de correctie.
Ronde 3
15 minuten
Nu pas de echte overgang met de bas-wissel. Neem hem op met MASTER REC naar de USB-stick en luister terug. Terugluisteren is genadeloos en het leert je in tien minuten meer dan een uur draaien.

Twee tracks, niet twintig

Oefen met steeds hetzelfde paar tracks tot het lukt. Als je elke poging andere muziek pakt, weet je nooit of je beter wordt of dat de track makkelijker was.

10 Vangnet

Als het misgaat

Ik hoor niks in mijn koptelefoonBrandt de CUE-knop van dat kanaal? Staat HEADPHONES MIXING niet helemaal op MASTER? Staat LEVEL open?
Ik hoor niks op de speakersKanaalfader open, TRIM open, crossfader in het midden of curve op THRU, MASTER LEVEL open. In die volgorde.
De track stopt als ik de jogwheel aanraakJOG MODE VINYL staat aan. Zet hem uit, of raak alleen de geribbelde zijkant aan.
Het begint goed en loopt dan wegTempo-fout. Tempo-schuif, niet de jogwheel.
Het klinkt als een struikelend paard en blijft zoBeat-fout. Jogwheel, niet de tempo-schuif.
Er staat geen BPM bij mijn trackDe USB-stick is niet met rekordbox voorbereid. Handmatig beatmatchen kan nog steeds, sync niet.
SYNC doet nietsZelfde oorzaak: geen beatgrid. Of het andere deck staat niet als master ingesteld.
Het vervormt zodra ik mengTwee baslijnen tegelijk. Draai de LOW van de binnenkomende track dicht en wissel pas op de 1.
Alles klopt maar het klinkt raarStaat MASTER TEMPO aan? Zonder die knop verschuift de toonhoogte mee met het tempo.
Voor tijdens het draaien

Spiekbriefje

  1. Laden op deck 2, kanaalfader dicht.
  2. CUE van kanaal 2 aan, MIXING in het midden.
  3. Tempo-schuif tot de BPM gelijk is. Bereik op ±6, MASTER TEMPO aan.
  4. Cue-punt op de eerste kick. Wachten tot de 1 van een blok.
  5. Starten en meteen luisteren: loopt hij weg, of staat hij scheef?
  6. Loopt hij weg? Tempo. Staat hij scheef? Jogwheel.
  7. LOW van kanaal 2 dicht, fader open.
  8. Op de 1: bas wisselen, oude fader dicht.

Zes van deze acht stappen gaan over voorbereiding. Dat is geen toeval. Een mix die misgaat, gaat bijna altijd mis voordat er iemand aan een fader zit.