Fondsenkompas · varend erfgoed

Welke deur staat open voor jouw schip? Zesendertig Nederlandse fondsen en regelingen, getoetst op de criteria die ze zelf publiceren

Wie geld zoekt voor een historisch schip loopt tegen dezelfde muur: bijna elke erfgoedregeling eist vijftig jaar ouderdom plus registerinschrijving, en bijna elk cultuurfonds sluit regulier onderhoud uit. Deze twee grenzen bepalen samen welke van de zesendertig kanalen hieronder überhaupt kan werken — nog vóór je een projectplan schrijft. Vul het profiel in en je ziet per fonds welke regel je raakt, en welke niet.

Het profiel van schip en organisatie

Deze twaalf gegevens bepalen samen alle harde uitsluitingen. Alles rekent direct door; er wordt niets verstuurd of opgeslagen.

Te water gelaten

Aard van het schip Register Varend Erfgoed (RVEN) Nationaal Register Mobiel Erfgoed Rijksmonumentstatus Werkgebied van het project Rechtsvorm van de aanvrager ANBI-status Waarvoor vraag je aan? Gevraagd bedrag

In euro, voor dit ene project

Uitslag per kanaal

Groen is aanvraagbaar op de gepubliceerde criteria. Oranje betekent dat één voorwaarde nog uitgezocht moet worden. Rood noemt de regel die je blokkeert, zodat je niet nogmaals gaat kijken.

–Open

–Mits

–Dicht

–

De vijftigjaargrens: drie deuren, niet één

Hier gaat het bijna altijd mis. "Vijftig jaar" is geen enkele regel maar drie verschillende regels van drie verschillende partijen, die elk iets anders doen met een replica.

Deur 1 staat open

Inschrijving in het RVEN kan wél. Je meldt je niet aan bij de koepel zelf maar bij een aangesloten behoudsorganisatie, die het schip vervolgens aanmeldt. Dat levert legitimatie in aanvragen, toegang tot nautische evenementen en een pas voor havenkorting.

Deur 2 blijft dicht

Het predicaat Varend monument® is beschermd en per definitie onbereikbaar voor een replica. Noem je schip daarom "varend erfgoed" of "zeilende reconstructie". Een beoordelaar die dit natrekt, leest de rest van je aanvraag anders.

Deur 3 blijft dicht

Het rijksgeld voor mobiel erfgoed loopt volledig via één Mondriaan-regeling, en die hanteert een eigen leeftijdseis los van de RVEN-categorie. Voor een schip uit de jaren negentig gaat die deur pas rond 2050 open.

"Replica's van Traditionele vaartuigen: mogen jonger zijn dan 50 jaar; hoeven dus niet te voldoen aan het leeftijdscriterium; voldoen wél aan de overige Algemene criteria." En in dezelfde bron: "Replica's en Bijzondere vaartuigen kunnen niet worden gekwalificeerd als Varend monument®." Werkboek Registratie RVEN, vastgesteld door de Registercommissie 22 april 2025, goedgekeurd 21 oktober 2025

Waarom dit onderscheid geld waard is. Samenvattende webpagina's schrijven meestal kortweg "vijftig jaar" en daarmee lijkt ook het register gesloten. Dat is onjuist: het register is bereikbaar, het predicaat en het rijksgeld niet. Wie dat door elkaar haalt, laat een gratis kanaal liggen of schrijft een aanvraag die op één woord sneuvelt.

MJOP-vertaler: welke post kan wél naar een fonds?

Cultuurfondsen sluiten "groot of regulier onderhoud" vrijwel altijd uit, en een meerjaren onderhoudsplan is per definitie precies dat. Dien daarom nooit het plan in, maar één afgebakend deelproject. Vul je posten in en je ziet welk deel fondsentechnisch dood is.

Post	Bedrag	Kanaal

Wat sluit er het eerst?

Aftellend vanaf vandaag. Fondsen met vaste rondes vragen doorgaans dat je vier weken vóór de vergaderdatum indient — die voorsprong is in de opmerking verwerkt waar hij bekend is.

Het dossier dat overal wordt gevraagd

Deze stukken komen bij vrijwel elk vermogensfonds terug. Ze één keer goed klaarleggen scheelt bij elke volgende aanvraag een week.

1
Projectplan met begin en eind Een afgebakend project, geen doorlopende taak. De formulering bepaalt of je onder de uitsluiting "regulier onderhoud" valt.
2
Begroting plus financieringsplan met meerdere financiers Vermogensfondsen wijzen aanvragen waarin zij de enige financier zijn doorgaans af. Noem wie je nog meer aanschrijft; sommige fondsen eisen die lijst letterlijk.
3
KVK-uittreksel, niet ouder dan twaalf maanden Soms zelfs zes maanden. Controleer meteen de exacte statutaire naam en zetel: die bepaalt bij regionale fondsen of je binnen het werkgebied valt.
4
Statuten, recente jaarrekening en jaarverslag Let op de bestuurseis die vaak meekomt: minimaal drie niet-verwante bestuursleden, met toezicht en uitvoering gescheiden.
5
Bewijs dat het project nog niet is gestart Bijna universele voorwaarde. Een reeds begonnen of betaalde klus is niet meer subsidiabel, hoe goed het plan ook is.
6
Culturele ANBI-status aangevraagd of aanwezig Aparte status naast gewone ANBI, voor instellingen die voor minstens negentig procent cultureel actief zijn. Geeft particuliere gevers een multiplier van 1,25 op de giftenaftrek en maakt periodieke schenkingen fors aantrekkelijker.

Eén fiscaal punt dat vaak wordt gemist bij bedrijven. Sponsoring is geen gift. Staat er een tegenprestatie tegenover — zichtbaarheid, een vaardag, een logo — dan is de bijdrage voor een bedrijf volledig aftrekbaar als zakelijke kosten, zonder het plafond dat voor giften geldt. Voor een bedrijf is een sponsorpakket dus fiscaal gunstiger dan doneren. Zo aanbieden.