Welk proeftoestel wint?

Je hebt twee hoortoestellen tegelijk op proef, en aan het eind staan er twee spraakscores naast elkaar. Of het ene toestel echt beter is, hangt af van twee dingen die je op het papier niet ziet. Was de proef eerlijk opgezet? En is het verschil groter dan de meetfout van de test?

Vul de opzet en de uitslagen in. De pagina toetst eerst de opzet en weegt pas daarna de scores. De voorbeeldwaarden zijn verzonnen.

1. De opzet

Hoe is er gemeten?

2. De toestellen en hun uitslag

Spraak-in-ruis als SRT in dB SNR: hoe lager, hoe beter. Foneemscore in procenten: hoe hoger, hoe beter.

Huidig toestel

Proeftoestel A

Proeftoestel B

3. Het oordeel

Was de proef eerlijk?

    De verschillen, tegen de meetfout gelegd

    VergelijkingRuistestFoneemscoreAantoonbaar?

    Waarom de opzet vóór de scores gaat

    Een hoortoestel is zo goed als zijn afstelling. Zet de audicien het ene toestel dicht bij de voorgeschreven versterking en het andere op de standaardinstelling uit de software, dan vergelijk je twee afstellingen en geen twee toestellen. Een meting in het oor (REM, real-ear measurement) is de enige manier om te zien of beide toestellen bij je trommelvlies hetzelfde afleveren.

    Het oorstukje telt net zo zwaar. Een open dome laat lage tonen weglekken en geeft eerder rondzingen, waardoor er bij de hoge tonen minder versterking overblijft. Krijgt het ene toestel maatwerk en het andere een dome, dan weeg je vooral het oorstukje.

    En je hersenen hebben tijd nodig. Vooral frequentieverlaging, waarbij hoge klanken naar een lager gebied worden verschoven, klinkt de eerste weken vreemd en levert pas na gewenning op. Een eindmeting na een week straft het toestel dat het meest verandert.

    Waarom twee scores, en waarom meer lijsten

    De ruistest en de foneemscore meten iets anders. De ruistest zoekt adaptief het punt waarop je de helft van de zinnen verstaat, en is daardoor nauwkeurig. De foneemscore telt goed verstane klanken in losse woorden in stilte. Die is per lijst grof: met 33 klanken is één klank al drie procentpunt.

    Wint een toestel op de ene maat en verliest het op de andere, dan is er geen winnaar. Dan helpt alleen opnieuw meten met meer lijsten, of de keuze maken op iets anders dan spraakverstaan, zoals draagcomfort of hoe het klinkt.

    Scoren beide toestellen 90 procent of meer op de foneemtest, dan zit je tegen het plafond. Die test kan dan geen verschil meer laten zien, en weegt de ruistest het zwaarst.

    Waar dit op rust. De spreiding van de Nederlandse matrixtest komt uit Houben e.a. (2014, International Journal of Audiology): een test-hertest-SD van 0,94 dB bij één lijst, 0,68 bij twee en 0,56 bij drie. Het kritische verschil tussen twee metingen is 1,96 × √2 × SD, dus 2,6 dB bij één lijst en 1,6 dB bij drie. Voor een andere test, zoals de Digits-in-Noise, vul je de spreiding uit de handleiding of de validatiestudie van die test zelf in.

    Het verschil tussen twee foneemscores wordt getoetst als verschil tussen twee proporties (normale benadering, tweezijdig, 5 procent). Een NVA-lijst telt 11 gescoorde woorden van drie klanken. Klanken in hetzelfde woord zijn niet onafhankelijk, dus deze toets is eerder te ruim dan te streng. Zie ook hoe hard is die spraakscore?

    Dit is een rekenhulp voor het gesprek met je audicien of audioloog, geen medisch advies.